Filatelie is meer dan postzegels verzamelen
Filatelie is meer dan postzegels verzamelen
Home » Artikels » Mondriaan

Mondriaan

mondriaan3x.large.jpg

Op 1 februari 1994 wordt in Nederland bovenstaande serie postzegels uitgegeven (nvph 1595-1597) ter gelegenheid van de 50e sterfdag van de schilder Piet Mondriaan.
Pieter Cornelis (Piet) Mondriaan (1872-1944) was een Nederlandse kunstschilder die vooral wereldberoemd is geworden door zijn abstracte en non-figuaratieve kunst.  Vooral de werken uit zijn laatste levensjaren met alleen maar zwarte of grijze lijnen en kleurvlakjes in de primaire kleuren geel, rood en blauw, maakten hem tot een uitzonderlijk begaafd kunstenaar. Mondriaan deed heel lang over die werkstukken om ze zo evenwichtig mogelijk te maken.

Mondriaan was als persoon een onrustige figuur. Hij verhuisde tientallen keren in zijn leven; hij woonde onder andere in Amersfoort, Winterswijk, Amsterdam (meerdere adressen), Domburg, Laren, Uden, Parijs, Londen en New York.
Mondriaan verkeerde vanzelfsprekend in een kunstwereld met andere kunstenaars en schrijvers.
Samen met de schrijver/kunstenaar Van Doesburg en enkele kunstenaars (waaronder Rietveld) richt Mondriaan in 1917 het tijdschrift "De Stijl" op. De leden wilden een "universele stijl" scheppen door het gebruik van primaire kleuren gecombineerd met rechte lijnen in zwart, wit of grijs. Deze stijl wordt ook wel  "Nieuwe Beelding" of "Neo-plasticisme" genoemd.


                                            
Postzegel nummer nvph-1595 Afbeelding van het schilderij dat model heeft
gestaan voor het ontwerp van de postzegel

In de periode 1908-1916 verbleef Mondriaan met tussenpozen in het kunstenaarsdorp Domburg op Walcheren. Daar maakte hij kennis met o.a. Charley Toorop. In die periode maakt hij nog werken onder invloed van het neo-impressionisme, maar het blijft wel sterk figuratief, zoals de "Rode Molen" hierboven afgebeeld.


 

                                                      
De postzegel nvph-1596 De omslag van de Catalogus uit 1968

De afbeelding op deze postzegel is afkomstig van de omslag van een catalogus van het Haags Gemeentemuseum uit 1968. Het afgebeelde schilderij heet "Compositie met gele lijnen" (uit 1933) en is één van de weinige werken van Mondriaan waar geen zwart of grijs in voorkomt.




nvph1597.large.jpg

De derde postzegel uit de serie toont een gedeelte van een groot schilderij dat Mondriaan maakte in New York onder de titel "Broadway Boogie-Woogie". Het ontwerp zou verwijzen naar het stratenpatroon van New York en de toen populaire Boogie-Woogie-muziek. In New York zou Piet Mondriaan zijn naam trouwens veranderen in Peter Mondrian, dat bekt beter in het Engels.
Dit werk deelt men tegenwoordig in bij de "moderne kunst". Hieronder het gehele schilderij waarbij aangegeven welk gedeelte op de postzegel is gekomen.

broadwaydetail.large.jpg

mondriaanamersfoort.large.jpg

In 2008 werd in Nederland een velletje uitgegeven in de serie "Mooi Nederland" met 5 zegels gewijd aan Amersfoort.

Prominent in beeld is het profiel van Piet Mondriaan, die in Amersfoort is geboren op 7 maart 1872.


Het werk van Mondriaan is altijd een inspriratiebron geweest van allerlei ontwerpers. Hieronder een collectie van commerciele producten en een stukje huisvlijt met een knipoog naar Mondriaan.

                                                     

 

mondriaanmonopoly.large.jpg

Uitgave van een spelbord voor Monopoly in speciaal Mondriaan-thema

mondriaanpoppenhuis.large.jpg

Huisvlijt in het poppenhuis, een tapijt gemaakt in Mondriaan-motief



In het jaarboek ‘Nederlandse postzegels 1983’ staat over het weergeven van een schilderij op een postzegel het volgende:
“De Dienst voor Esthetische Vormgeving (DEV) had tegen het voorstel van de uitgave van de Stijl-postzegels bezwaar,
omdat reproducties van schilderijen op postzegels nooit zonder grote schade ten opzicht van het ‘beeld’ van die kunstwerken gepaard gaan en omdat, zoals blijkt bij dergelijke zegels uit andere landen, de postzegel daarmee gedegradeerd wordt tot een ‘plaatje’.”
Met andere woorden er ontstaat een ondermaatse afbeelding van inferieure kwaliteit, overeenkomend met die van een koektrommeltje.
Het postzegelformaat is te klein om de juiste kleuren en nuances van een schilderij weer te geven.
Bij deze Mondriaan-postzegelweergave is dit bezwaar van een slechte reproductie ietsje minder zwaar aanwezig vanwege de gescheiden krachtige kleurvlakken van eenvoudige vormen.


Biografie van Mondriaan:
http://nl.wikipedia.org/wiki/Piet_Mondriaan