Filatelie is meer dan postzegels verzamelen
Filatelie is meer dan postzegels verzamelen
Home » Artikels » Vuurtorens

Vuurtorens

Vuurtorens aan de Nederlandse kust

vuurtorenned3x.large.jpg

Op 13 september 1994 wordt in Nederland een serie van 3 postzegels uitgegeven onder de titel "Vuurtorens", nvph 1620-1622.
Afgebeeld worden achtereenvolgens de vuurtoren van Ameland (80ct), Terschelling (70ct) en van Vlieland (90ct).

Vrijwel alle landen die aan zee liggen hebben wel postzegels uitgegeven met daarop een vuurtoren.
En er zijn talloze postzegelverzamelaars die het thema "Vuurtorens" als hun favoriet aangeven.
Een vuurtoren maakt altijd indruk. Ik ben zelf ooit eens in Denemarken op een vuurtoren geweest en dan wordt je stil bij het aanschouwen van de "lamp" en al die draaiende lenzen.
In dit artikeltje wil ik eens aandacht geven aan onze Nederlandse vuurtorens.

Vuurtorens hadden vroeger een belangrijke functie. Ze waren bedoeld om het scheepvaartverkeer op zee veiliger te maken.
Elke vuurtoren had zijn eigen soort licht (sterkte, omwentelingen van spiegels of lenzen) en was als zodanig herkenbaar. Een schip kon zo zijn positie bepalen.
In combinatie met een goede zeekaart (met daarop de vaargeulen en zandbanken) kon een schip op veilige koers blijven varen.
Tegenwoordig gebruikt men het GPS om zijn positie te bepalen. De vuurtoren is daardoor wel zijn belangrijkste functie kwijtgeraakt.


De meest bekende Nederlandse vuurtoren is de Brandaris op Terschelling. Het is tevens de oudste vuurtoren van Nederland.
Aan de constructie is nog goed te zien dat de oorspronkelijke toren was gebouwd om er bovenop een vuur te stoken.
Op het platte dak is later een electrische installatie gebouwd.

vuurttersch.large.jpg

De belangrijkste (?) vuurtorens langs de Nederlandse kust zijn samengevat op de volgende ansichtkaart.
Aangegeven hieronder is de plaats, het bouwjaar, de hoogte in meters en de lichtsterkte in cd = candela.

vuurt16x.large.jpg


1. Schiermonnikoog, 1853, 44m, 2,5 milj cd
2. Ameland, 1880, 58m, 4,4 milj cd
3. Terschelling, 1593, 55m, 3,5 milj cd
4. Vlieland, 1876, 54m, 0,1 milj cd
5. Texel, 1863, 53m, 2,85 milj cd
6. Den Helder, 1877, 57m, 5,2 milj cd
7. Egmond aan Zee, 1834, 37m, 0,045 milj cd
8. IJmuiden, 1878, 53m, 3,5 milj cd
9. IJmuiden, 1878, 31m, 23000 cd
10. Noordwijk aan Zee, 1921, 33m, 38000 cd
11. Scheveningen, 1875, 49m, 3,8 milj cd
12. Maasvlakte, 1974, 65m, 2,5 milj cd
13. Ouddorp, 1947, 56m, 5,2 milj cd
14. Haamstede, 1837, 58m, 5,2 milj cd
15. Westkapelle, 1470, 50m, 2,6 milj cd
16. Westkapelle, 1875, 20m, 6x1000 cd

westkapelle.large.jpg

Op een tab in het Provincievelletje Zeeland (nvph catalogus V2075) uit 2002
staat de vuurtoren van Westkapelle afgebeeld. Het is de toren van 20 meter hoog.


 

Hier zijn drie Frankeermachinestempels, twee van Terschelling en een van Noordwijk.




 

vuurtnoordwijk.large.jpg

Nog meer vuurtorens in Nederland!
Op de volgende tekening staan 21 Nederlandse vuurtorens aangegeven, waarvan 3 rond de voormalige Zuiderzee (de nrs 5, 11 en 12).
Verder staan 2 vuurtorens niet afgebeeld op de ansichtkaart, namelijk de Noordertoren op Schiermonnikoog (nr 1) en de vuurtoren van Breskens (nr 21):

vuurtkaart.large.gif

NIEUWS!!!

Op 27 april 2010 is er een postzegel uitgegeven met daarop de vuurtoren van Breskens! Met allerlei wetenswaardigheden op een velletje:

vuurtorenbreskens.large.jpg

Aan de monding van de Schelde staat de gietijzeren vuurtoren van Breskens. In ons land werd gietijzer als constructiemateriaal voor het eerst gebruikt in de negentiende eeuw. De architect van deze toren is Quirinus Harder. De achtkantige vuurtoren was en is belangrijk voor de scheepvaart van de Noordzee naar de haven van Antwerpen. De opvallende zwart-witte banden van de beschildering zijn overigens pas na de Tweede Wereldoorlog aangebracht. Tijdens de oorlog was het licht van deze toren gedoofd.

Het bijzondere aan dit velletje is dat als men (na belichting) het velletje in het donker beziet, er stippen oplichten die het patroon van de vuurtorens langs de Nederlandse kust weergegeven, met de vuurtoren van Breskens als een dikkere punt. ("glow in the dark", zoals we dat vroeger hadden met de cijfers op de wekker). 


Er werden dus wel een aantal postzegels uitgegeven door de Nederlandse Posterijen, maar een aantal andere landen hebben nog meer aandacht geschonken aan de vuurtorens van Nederland:

lhofhdominica.large.jpg

Op dit velletje van Dominica worden de volgende vuurtorens afgebeeld:
Marken, Harlingen, Den Oever, De Ven, Urk en Oosterleek,
zijnde de vuurtorens rondom de voormalige Zuiderzee.

lhofhgambia.large.jpg

Bovenstaande velletje van The Gambia toont ook 6 Nederlandse vuurtorens:
Den Helder, Terschelling, Maasvlakte, Ijmuiden Laag, Westkapelle Hoog en Breskens.

lhofhgrenada2.large.jpg

Op dit velletje van Grenada staan weer 6 vuurtorens afgebeeld:
Schiermonnikoog, Texel, Egmond aan Zee, Scheveningen, Westerschouwen en Hellvoetsluis

Noot: Deze velletjes werden uitgegeven tijdens de postzegeltentoonstelling Amphilex 2002.


 

 

Trivia

1."Vuurtoren" was ook de bijnaam van een Nederlands bankbiljet van 250 gulden, dat op 7 januari 1986 in omloop kwam.
De tekening is een ontwerp van R.D.E.Oxenaar en is geïnspireerd door de vuurtoren van WestSchouwen bij Haamstede.
Dit bankbiljet was in gebruik tot de komst van de Euro in 2002.

vuurt250g.large.jpg

2. Men neemt ook aan dat de eerste vuurtoren bij Alexandrië in Egypte stond. Deze "Pharos" behoort tot de Zeven Antieke Wereldwonderen.

vuurtalexandria.large.jpg

3. "Leuchtturm" is een merk van filatelistische benodigdheden. Op een Nederlandse telefoonkaart is reclame gemaakt voor dit merk.

vuurttelkaart.large.jpg

4. Stadspost Beverwijk heeft ook een aardig velletje met vuurtorens uitgebracht:

stadspostbeverwijk.large.jpg