Filatelie is meer dan postzegels verzamelen
Filatelie is meer dan postzegels verzamelen
Home » Rome » Cursus publicus

Cursus publicus

cursuspublitalie.large.jpg

Een bekende uitdrukking luidt: "Alle wegen leiden naar Rome". Zo'n 2000 jaar geleden was Rome het middelpunt van de beschaving, maar ook van de handel en de macht.  De Romeinse keizers waren heer en meester over een groot gebied, van Turkije tot Portugal en van Italië tot een deel van Brittanië, van Egypte tot Marokko.
Zie het volgende kaartje van het Romeinse Rijk omstreeks 120 na Christus.

cursusromanemp.large.jpg

Om alle gebieden zo goed mogelijk te "onderhouden", te besturen, belasting te innen, te beschermen tegen vijanden, enzovoorts,  werd een wegennet aangelegd.
Deze "cursus publicus" stond rechtstreeks onder de keizer. Het systeem moest zorgen voor het vervoer van personen en goederen, oorlogsmateriaal en levensmiddelen, en de berichten van de keizer.
Voor deze dienst waren wagens op 2 wielen beschikbaar voor de "snelpost", en er waren ook wagens op 4 wielen, die vooral voor het vervoer van personen en vracht waren bestemd.


 


Franse Maximumkaart uit 1963.
Afgebeeld is een grafsteen uit Igel bij Trier (Duitsland) met een
tweewielige postwagen uit ongeveer 250 na Christus.

Het parcours was zeer goed opgezet. Om de 7-14 kilometer waren er stations waar van paard kon worden gewisseld. Deze stations heetten toen "posita". Van dit woord is ons huidige woord POST afgeleid.
Verder waren op afstanden van 30-40 kilometer instellingen waar de reiziger kon verpozen, eten en overnachten.


cursuspuboostenrijk.large.jpg

Deze postzegel van Oostenrijk laat een reiswagen op 4 wielen zien,
speciaal voor het vervoer van personen, een soort moderne "postkoets" dus.

De cursus publicus werd gestart door Julius Caesar (omstreeks 55 voor Christus) en vooral uitgewerkt door keizer Augustus. Later door de keizers Nerva, Trajanus en Hadrianus.  In het jaar 138 bestond het systeem uit 80.000 kilometer heerwegen. Verder waren er ook nog diverse scheepsroutes over de Middellandse Zee toegevoegd.   Omstreeks 500 na Christus was het gedaan met de Romeinse overheersing en raakte het Romeinse Rijk en de cursus publicus in verval.




cursusbelgie1212.large.jpg

Wat bleef waren nieuwe pogingen om een post-systeem op te zetten met "bodes te paard". Vooral de inspanningen van de familie Turn und Taxis zijn daarbij een voorbeeld.


Bronnen:

1. Diverse sites op Internet
2. Filatelie Encyclopedie, Samson Uitgeverij bv te Alphen a/d/Rijn, 1979