Filatelie is meer dan postzegels verzamelen
Filatelie is meer dan postzegels verzamelen
Home » Zuid-Afrika » De Drukkerij

De Drukkerij

drukpers.large.jpg

In 1984 was het 200 jaar geleden dat zich een drukker vestigde in Zuid-Afrika. Dat was 'n Duitse boekbinder met de naam Johann Christian Ritter.
Hij had eenvoudig drukkersgereedschap bij zich en begon een drukkerij-bedrijf. Hij introduceerde hiermee de "wonderkunst" uit Europa.
Ritter drukte bijvoorbeeld almanakken. Een voorbeeld van de voorpagina van zo'n almanak is te zien op de hierbij getoonde herinneringsenvelop.
En dit is dan meteen het oudste authentieke stukje drukwerk uit 1796 dat nu wordt bewaard in de Zuid-Afrikaanse Bibliotheek in Kaapstad.

envelop200.large.jpg

De Hollandse Oost-Indische Compagnie (bestuurders van de Kaapkolonie) waren niet zo gesteld op privé-drukkers en al in 1786 was een poging gedaan om het zelf drukken te "ontmoedigen". Zonder succes overigens.
In 1795 werd de Kaapkolonie veroverd door de Engelsen en in 1800 werd geproclameerd dat het verboden was voor burgers om iets te drukken.  Desnietegenstaande werd in juli 1800 door de Engelse firma Walker & Robertson een moderne drukpers ingevoerd met het alleenrecht om alle drukwerk voor de Gouverneur George Yonge te verzorgen.
Een maand later verscheen de eerste krant in Zuid-Afrika, "The Cape Town Gazette and African Advertiser", de voorloper van de huidige Staatscourant.

pringle.large.jpg

In 1820 kwam een grote groep Britse immigranten aan in Zuid-Afrika. En daar waren een paar kundige drukkers bij. Het kon niet uitblijven, de nieuwe drukkers verzetten zich tegen de monopoliepositie van de staatsdrukker.
George Greig publiceerde dan ook op 7 januari 1824 een eerste onafhankelijk nieuwsblad, de "South African Commercial Advertiser".
Op 5 maart 1824 publiceerde Thomas Pringle een tijdschrift  "South African Journal" met prosa en poëzie. Thomas Pringle is afgebeeld op de postzegel van bovenstaande herdenkingsenvelop.
De drukpers van Greig werd geconfisceerd en ook Pringle ging de strijd aan met de gouverneur, Lord Charles Somerset.
In 1828 kwam er een einde aan die strijd en werd de "Vrijheid van de Pers" ingevoerd waarmee een nieuw tijdperk in de geschiedenis van het drukkersbedrijf in Zuid-Afrika werd ingeluid.


 

 


Kaapse Driehoek uit 1861, uit de zg "Woodblocks"

In 1861 werden 2 beroemde "Kaapse Driehoeken" gedrukt door Saul Solomon & Co  in Kaapstad. Deze uitgiftes (Michel nrs 5 en 6) worden traditiegetrouw "houtsnedes" (in het Engels "woodblocks") genoemd, maar ze zijn toch met een staalplaat gedrukt.
De eerste driehoekige postzegels ter wereld (ook Kaapse Driehoeken) werden gedrukt in 1853 door Perkins Bacon in Londen (Michel 1-4). Ontwerper was Charles Bell, Directeur-Generaal van Kaap de Goede Hoop. De graveur was William Humphrys.
De zegels van 1861 moesten in Zuid-Afrika worden gedrukt omdat de voorraad bijna op was. De tekening en de uitvoering van deze emissie zijn in het algemeen primitief en slordig.  
Pas in 1863/1864 werd de zogenaamde "tweede druk" uitgegeven, gedrukt bij De La Rue in Londen door gebruik te maken van de oorspronkelijke platen van Perkins Bacon van de zogenoemde "eerste druk".
Kaapse Driehoeken is de veel gebruikte bijnaam van de eerste postzegels van Kaap de Goede Hoop. Ze zijn zeer zeldzaam en erg waardevol.


Kaapse Driehoek uit de eerste druk van 1853